[*pagetitle*]

In een interview in De Volkskrant geeft Rens van Tilburg (staflid van de Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid) zijn mening over de crisis van het kapitalisme. In het interview onderstreept hij zijn mening over vooruitgang, geluk en samenwerken.

Volgens Rens van Tilburg is vooruitgang: geluk voor geld. Hij geeft aan: “Als het goed is, is alle beleid gericht op geluk. Het staat in de grondwet van de VS. Daarin wordt gesproken over ‘the persuit of happiness’. Het stamt uit de tijd van de Britse filosoof Jeremy Bentham die ‘the greatest happiness for the greatest number’ tot maatschappelijk ideaal verhief.

Sommige mensen denken dat de roep om ‘meer geld’ juist door de crisis aan overtuigingskracht wint. Mensen verliezen banen, huizenprijzen dalen, pensioenen staan onder druk. Rens geeft aan: “Er is een test gedaan met eerstejaarsstudenten psychologie, eerstejaars economie en vierdejaars economie. De studenten konden kiezen tussen ‘samenwerken’ of ‘niet samenwerken’.” Gezamenlijk was het meest te verdienen door samen te werken. Maar als de ene proefpersoon inzette op samenwerken en de andere niet, bleef de een met lege handen achter, ging de ander er met de buit vandoor. “Uit het onderzoek bleek dat de eerstejaars economie net sociaal waren als de eerstejaars psychologie. Maar de vierdejaars economiestudenten gedroegen zich na vier jaar zoals het hun vier jaar lang geleerd was: het eigenbelang is de motor van de maatschappij. Kies voor jezelf, waarom zou je samenwerken, het algemene belang is niet meer dan de som van de individuele belangen, maximaliseer je eigen nut.

Het interessante van het onderzoek is dat het laat zien dat een model niet alleen dient om de wereld te beschrijven, nee, de wereld gaat zich ook gedragen conform het model. Economiestudenten die zich de theorie van de maximalisering van het nut eigen maken, creëren voor zichzelf ook een wereldbeeld waarin het eigenbelang voorrang krijgt. Dit is fascinerend omdat het ook de oplossing biedt. Draai het om. Leer mensen niet: wees egoïstisch want iedereen is immers egoïstisch. Leer mensen de meerwaarde van altruïsme.

Altruïsme zit in de mens. Mensen zijn sociale dieren die graag willen samenwerken. Maar breng ze in een systeem waar de economische prikkels op eigenbelang zijn gericht en ze gaan zich ernaar gedragen.”

Bron: De Volkskrant, 30-01-2010

De afgelopen tien jaar is er veel wetenschappelijk onderzoek naar geluk gedaan. Ook is daarbij gekeken naar de rol die werk heeft op het geluksniveau. Wat maakt geluk langdurend? Het geheim van geluk schuilt in het vinden van activiteiten waarin volledige gewenning nooit helemaal wordt bereikt. De Britse econoom sir Richard Layard verwoordt in zijn boek Happiness kernachtig de oplossing van het geheim: het gaat om de tijd die we met familie en vrienden doorbrengen en om de kwaliteit van ons werk en de zekerheid die we eraan ontlenen. Daarbij is de liefde het belangrijkste, maar voor de meesten niet genoeg: we willen ons ook nuttig voelen door een zinvolle bijdrage te leveren aan de gemeenschap. Kortom, door werk (zowel betaalde arbeid als vrijwilligerswerk). Maar hoe kan werk langdurig gelukkig maken?

Hoogleraar arbeids- en organisatiepsychologie Wilmar Schaufeli deed vijftien jaar lang uitsluitend onderzoek naar burn-out, verzuim en werkstress tot hij in 1999 tijdens een sabbatical in Spanje zich de vraag stelde: waarom altijd die burn-out, er zijn immers veel meer mensen die met plezier naar hun werk gaan. Sindsdien heeft hij met zijn onderzoeksgroep tientallen studies gedaan naar arbeidsplezier, toewijding en bevlogenheid. De vragen die zij stelden, gingen terug tot de oerreacties van de mens. Zo is over de functie van negatieve emoties veel bekend. Eenvoudig gezegd: wie bang is die vlucht, wie boos is die vecht. Maar hoe zit het met de functie van positieve ervaringen? Leidt blijheid of tevredenheid niet veelal tot heerlijk achteroverleunen en nagenieten – een op het eerste oog toch weinig productieve reactie?

De functie van positieve emoties ligt vooral op de lange termijn, zegt Schaufeli. Wie gelukkig is, krijgt meer zelfvertrouwen en staat open voor steeds nieuwe ervaringen. Positieve ervaringen zijn de motor achter zelfontplooiing. Positieve emoties ervaren we vooral op die momenten waarop we ons in een situatie bevinden die zeer uitdagend is, veel vaardigheid vereist en vergezeld gaat van gevoelens van concentratie, creativiteit en bevrediging. Momenten waarop we zo opgaan in wat we doen dat we elke notie van tijd vergeten. De Amerikaans/Hongaarse psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi noemt dit flow. Zo’n flow-beleving van een diep gevoel van voldoening doet zich vaker voor op het werk dan thuis, blijkt uit zijn onderzoek. De verklaring hiervoor ligt vooral in de structuur van het werk. Meestal zijn doelen en regels duidelijk en zijn goed concentreren en het (volledig) benutten van onze vaardigheden vereisten om de uitdaging aan te kunnen gaan. Thuis zijn we vaak sneller afgeleid, weten we niet hoe goed of hoe slecht we iets doen en hebben we minder snel het gevoel dat we het beste uit onszelf halen.

De gelukkigste mensen zijn bevlogen mensen
‘Bevlogenheid is simpelweg het tegenovergestelde van burn-out’, zegt Wilmar Schaufeli. Wie bevlogen is, vergeet de dingen om zich heen (flow/absorptie), hij voelt zich fit en sterk op het werk en bruist van energie (vitaliteit) en vindt het werk nuttig, inspirerend en uitdagend (toewijding).

Twaalf procent van de Nederlanders valt in de categorie van ‘bevlogen werknemer’. Ze doen hun werk altijd vol overgave en passie, en stralen die bevlogenheid ook uit buiten het werk, dus thuis, bij vrienden, of op de sportvereniging, noem maar op. Driekwart van de Nederlandse werknemers zegt dikwijls of regelmatig met bevlogenheid zijn werk te doen. Maar voor iedereen die werkt, geldt, aldus Schaufeli, dat arbeid structuur geeft aan het leven, kansen geeft tot zelfontplooiing en het leggen van sociale contacten, en het leven zin geeft.

Werk heeft nog nooit zo veel vreugde gegeven als nu, stellen geluksonderzoekers. Werkdagen van 16 uur zijn hier allang verleden tijd. Je letterlijk kapotwerken, hoeft niet meer. Een fatsoenlijk salaris, goede sociale voorzieningen, ontslagbescherming – het is allemaal geregeld. Alleen de tijdsdruk is enorm toegenomen. De snelheid van leven is hoog.

De Duitse socioloog Manfred Garhammer zocht uit wat hiervan het effect is. Tot zijn verbazing ontdekte hij een opmerkelijk verband tussen tijdsdruk en geluksniveau. In moderne samenlevingen waar de tijdsdruk hoog is, zijn de inwoners het meest tevreden met hun leven. Garhammer noemt dit de paradox van mensen in de moderne meerkeuzesamenleving. De meest actieve personen zijn ook het meest gelukkig.
Voor de Utrechtse burn-outdeskundige Schaufeli is de vraag of werk gelukkig maakt met één zin te beantwoorden: ‘Werk kent nadelen, maar wie helemaal geen werk heeft, is veelal doodongelukkig.’

Bron: http://www.hartenziel.nl/artikel/Dilemma__mijn_baan_wordt_een_sleur

Werknemers zouden hun baas vaker moeten zeggen wat zij van hem vinden, want dit is goed voor de gezondheid. Dit blijkt uit onderzoek van de stichting Affinity Health At Work.  De relatie tussen managers en hun werknemers op de werkvloer wordt vaak als grootste stressbron beschouwd, terwijl dit gemakkelijk verholpen kan worden. Werknemers die hun baas namelijk geregeld vertellen wat ze van hem denken, zouden al gelukkiger, gezonder en minder gestrest zijn.

Managers die feedback ontvangen veranderen vaker hun leiderschapsstijl en worden ook effectiever gevonden. Andersom geldt hetzelfde: bazen die nooit kritiek krijgen, passen hun manier van leidinggeven veel minder snel aan. Als leidinggevenden nooit een spiegel krijgen voorgehouden dan zien ze simpelweg niet hoe ze overkomen en waarom ze zouden veranderen.

Wanneer er een stressvolle situatie ontstaat tussen managers en werknemers kan dit op verschillende manieren tot uiting komen, zowel psychologisch als fysiek en cognitief. Het is veelal een significante factor in ziekteverzuim en zet de achterblijvers die de zaak draaiende moeten houde onder grote druk. Hierdoor ontstaat een negatieve spiraal rondom deze vervelende stress en uiteindelijk betalen individuele werknemers en het bedrijf hiervoor de prijs.

Bron: nu.nl